Laudio, 2026ko urriaren 26a. – Laudioko EAJ-PNVk EH-Bilduko Udal Gobernuak 2027rako proposatutako ordenantza fiskalen aurka bozkatu du, zerbitzu publikoen kostuaren bidezko banaketa bermatzen ez duen finantzaketa-eredu bati eusten diotelako. Alderdi jeltzaleak zalantzan jarri du zergen %1,5eko igoera orokorra planteatzea eta, aldi berean, tasa eta prezio publiko gehienak izoztea, zerbitzu bakoitzaren benetako kostuari buruzko azterketa eguneraturik izan gabe, zerga-egoera justua, progresiboa eta udal-zerbitzu publikoen kalitatea hobetuko duena planteatzea ahalbidetuko duena.

EAJ-PNVren ustez, ordenantza fiskalei buruzko eztabaida urteko garrantzitsuenetako bat da, zuzenean eragiten baitie familien, autonomoen, saltokien eta udalerriko enpresen poltsikoari. Horregatik, alderdiak defendatzen du edozein aldaketarekin batera justifikazio ekonomiko argia, helburu zehatzak eta herritarrentzat dituen ondorioen azalpen gardena aurkeztu behar direla.

Maite Cortazar zinegotzi jeltzaleak adierazi duenez, "EH-Bilduk ordenantza batzuk aurkeztu ditu, itxura ona duen titular batekin: tasa eta prezio publiko gehienak izoztea eta zergak %1,5 igotzea. Baina galdera da zer dagoen izenburu horren atzean. Udal zerbitzuen kostuek gora egiten jarraitzen dute eta herritar guztien artean ordaintzen ditugu. Tasak eta prezio publikoak zerbitzu bakoitzaren benetako kostura egokitzen ez baditugu, gainkostu horrek eragina izango du herritar guztiengan, baita zerbitzu horiek erabiltzen ez dituztenengan ere, eta eragin berezia izango du familia eta kolektibo ahulenetan".

Tasak izozteak ez du esan nahi herritarrek gauza bera ordainduko dutenik

EAJ-PNVk ohartarazi du ez dela bidezkoa igerilekuak, kiroldegia, kultur tailerrak edo hondakinen bilketa bezalako zerbitzuen prezioak izoztuta mantentzea, funtzionamenduaren kostuak etengabe igotzen diren bitartean. Zerbitzu bakoitzak zenbat balio duen eta nola finantzatu behar den zehazten duen azterketa ekonomikorik gabe, gastu horien zati bat zerga orokorren bidez estaltzeko arriskua dago, eta horien kostua horiek erabiltzen ez dituztenei ere helarazteko arriskua dago.

"EH-Bilduren ereduak egoera bidegabeak betikotzen ditu, non zerbitzu publikoen kostu handiena familien, saltokien eta enpresen artean ordaintzen den. Etxebizitza handiena duenak OHZ gehiago ordaintzea normala iruditzen bazaigu, zergatik ez du zerbitzu publiko baten zati handiago batek gehien ordaintzen? Guk uste dugu zerbitzu bakoitza aztertu behar dela eta kostuak irizpide justuen arabera banatu", azaldu du Cortazarrek.

EAJ-PNVren ustez, kontua ez da tasen igoera automatikoak defendatzea, baizik eta zerbitzu bakoitzaren kostua ezagutzea, erabiltzaileek egin beharreko ekarpena baloratzea eta zerbitzu publikoetarako sarbidea baldintza egokietan eta gizarte-ekitatearekin bermatzeko beharrezkoak diren hobariak ezartzea.

"Hobariek kolektibo ahulenen gaineko presio fiskala kentzen laguntzen dute, baina ezin da tasa eta prezio publikoen izoztea saltzeko tranpan erori, herritarrei kontuan hartu gabe Udalak zerbitzuak beste modu batean ordaintzen jarraitzen duela: beste zerga batzuen igoerekin eta aurreko urteetako aurrezkia erabiliz, diru hori ere herritarren poltsikotik datorrelako. Herritarrek informazio guztia ezagutzea merezi dute", gaineratu du Cortazarrek.

EH-Bilduk bere konpromisoak betetzeko deia

EAJ-PNVk gogorarazi du 2024tik udal zerbitzu publikoen benetako kostua aztertzea eskatzen duela, tasen eta prezio publikoen berrikuspena oinarritzeko. Gobernu-taldeak azterketa horri 2026an ekiteko konpromisoa hartu zuen, baina oraindik ez du emaitzarik lortu. 2027rako aurkeztutako proposamenak ere ez ditu barne hartzen Laudio Antzokiaren jarduerari dagozkion prezio publikoak, talde jeltzaleak beharrezkotzat jotzen baitu elementu hori sartzea udal-prezioen politika osorik baloratu ahal izateko. "Denbora daramagu azterlan hau eskatzen, oinarrizko tresna baita zerbitzu bakoitzak zenbat balio duen jakiteko eta, beraz, bidezko tasa, prezio publiko eta hobarien sistema bat ezartzeko. Informazio hori gabe, ezin dugu baloratu tasak egokiak diren, hobariek herritarren beharrei erantzuten dieten edo kostuak modu bidegabean zergadun guztiei helarazten dizkiegun", adierazi du Cortazarrek.

Zinegotziak gaineratu du informazio hori ez izateak zaildu egiten duela udal taldeek ekarpen oinarrituak egitea eta ordenantzen ondorio ekonomikoak ebaluatzea. "Ezin da konfiantzazko botorik eskatu oinarrizkotzat jotzen dugun informazio asko falta denean. Politika fiskal planifikatu, justu eta iraunkorra nahi dugu, ez urtero errepikatzen diren erabakiak, sakoneko arazoa konpondu gabe", azpimarratu du. Alderdi jeltzaleak ondorioztatu du bere kontrako botoa proposatutako finantzaketa-ereduari eta horren ondorioak baloratzeko behar den dokumentazioaren faltari erantzuten diela. Horregatik, gobernu-taldeari eskatzen dio Laudio Antzokiaren prezio publikoak txerta ditzala eta egiteke dagoen azterketa ekonomikoa osa dezala, etorkizuneko erabaki fiskalak ekitate, gardentasun eta iraunkortasun irizpideekin har daitezen.

"Kalitatezko zerbitzu publikoak eta udal kontu jasangarriak nahi ditugu, baina baita bidezko zerga-sistema ere. Hori lortzeko, kostuak ezagutu behar dira, erabakiak azaldu behar dira eta ahalegin ekonomikoa arrazoizko irizpideen arabera banatzen dela bermatu behar da. Tasa batzuk izozteak itxura ona du, baina ez da nahikoa titularrarekin: faktura nork ordaintzen duen jakin behar da", bukatu du Maite Cortazarrek.