Laudio, 2026ko irailaren 29a – Laudioko EAJ-PNVk Hegoaldeko Trenbide Saihesbidearen garapenak merkantzia-trenak C-3 lineatik pixkanaka atera eta Euskal Y-tik bideratu ahal izateko proposamen bat aurrera ateratzea lortu du astelehen honetan, Udalbatzan, aurreikusitako trenbide-trafikoaren hazkundeak Laudion eta Aiaraldeko beste udalerri batzuetan eragin handiagoa izan dezan saihesteko.

Hasieran EAJ-PNVk planteatu zuen ekimena, eta, ondoren, OMNIArekin eta PSE-EErekin adostu zen.

Ekimenak, hegoaldeko trenbide-saihesbidea garatu eta euskal Y-arekin lotura osatu ondoren, merkantzia-trenek azpiegitura hori Euskadi zeharkatzeko eta goi-lautadarekin eta Europako korridoreekin lotzeko erabiltzea eskatzen du. Proposamenak, gainera, neurri zehatzak hartzeko beharra jasotzen du, gaur egun salgaiak herriguneetatik igarotzea jasaten duten udalerriak babesteko.

Ander Añibarro EAJ-PNVko bozeramaileak nabarmendu duenez, "Hegoaldeko Trenbide Saihesbidea azpiegitura estrategikoa da, eta guk hori defendatu dugu, hain zuzen ere, merkantziak udalerrietatik ateratzeko eta trenbide-sistema hobetzeko balio behar duelako. Ez luke zentzurik izango azpiegitura berri bat eraikitzeak, eta Laudiok eta Aiaraldeko beste herri batzuek merkantzia-trenak ohiko linean ugaritzen jarraitzea".

Egunean 20 merkantzia-tren ingurutik 80 baino gehiagora

EAJ-PNVk bereziki garrantzitsutzat jotzen du herritarrei azaltzea aurreikusitako tren-trafikoaren hazkundeak izan dezakeen eragina. Gaur egun, C-3 lineak 20 merkantzia-konboi inguru jasaten ditu egunean, eta kopuru horrek 80 tren baino gehiago izan ditzake egunero, azpiegitura berrien garapenarekin eta salgaien trafikoaren bilakaerarekin.

"Egunean 20 merkantzia-tren ingurutik 80ra pasatzeaz ari gara. Eta, gainera, 740 metro arteko luzera duten konboiez ari gara: benetako tren handiak, herritarrak hazkunde horrek izan dezakeen eraginaz jabetu daitezen. Argi dago Laudiok ezin duela igoera hori bere gain hartu merkantziak gure udalerria zeharkatzen duen lineatik ateratzeko irtenbiderik ez badago. Alternatiba mahai gainean dago: salgaien trafikoa bideratzeko Euskal Y-a erabiltzea", adierazi du Añibarrok.

Alderdi jeltzaleak defendatzen du hegoaldeko trenbide-saihesbideak balio behar duela, hain zuzen ere, salgaien zirkulazioaren egungo eskema eraldatzeko, Bilboko portua eta trenbide-sarea Europako korridoreekin lotuz eta aldirietako lineetan eta hiriguneetan tren astunen zirkulazioa murriztea ahalbidetuz. Hegoaldeko Saihesbidearen proiektua bi fasetan dago planteatuta, eta Euskal Y-arekin duen loturak salgaiak Europako zabalera estandarrean zirkulatzea ahalbidetuko du.

"Galdera oso erraza da: Hegoaldeko Saihesbideak gure herrietatik merkantziak ateratzeko balio izatea nahi badugu, merkantzia horiek euskal Y-aren alde eramatearen alde ere egin behar dugu. Ezin gara azpiegitura eraikitzera mugatu eta, ondoren, Laudio bezalako udalerrien gaineko eragina konpondu gabe utzi", adierazi du bozeramaile jeltzaleak.

Zarataren eta bibrazioen aurkako babesa

Onartutako mozioak, halaber, trenbide-azpiegitura berrien garapenarekin batera, trenbide-trafikoak eragindako udalerriak babesteko eta arintzeko berariazko plan bat egitea eskatzen du.

Plan horrek honako hauek jaso beharko ditu: zarataren eta bibrazioen aurkako jarduerak, hiri-iragazkortasuna hobetzea eta neurri zuzentzaileak gauzatzeko, finantzatzeko eta ebaluatzeko egutegi bat ezartzea, ADIFekin, administrazio autonomikoekin eta eragindako udalekin lankidetzan. "Ez dugu trafikoa handitu arte itxaron nahi ondorioetan pentsatzen hasteko. Trenbidearen ondoan bizi diren pertsonak babesteko neurriak aurreratu, neurtu, planifikatu eta bermatu behar dira hasieratik", azaldu du Añibarrok.

Prestakuntzaren arabera, gainera, beharrezkoa da bermatzea, euskal y-arekin lotura osoa eraginkorra ez den bitartean, salgaien tren-trafikoa kudeatuko dela, herritarrei ahalik eta kalte gutxien eragiteko, batez ere gaueko orduetan.

EH-Bilduk proposamenaren aurka bozkatu du

Proposamena EAJ-PNVk, OMNIAk eta PSE-EEk onartu zuten; EH-Bilduk, berriz, kontrako botoa eman zuen, eta Hegoaldeko Trenbide Saihesbidearen bigarren faseari buruzko mozio alternatibo bat aurkeztu zuen.

EAJ-PNVren ustez, eztabaida ez da mugatu behar azpiegitura baten alde edo aurka egotera, baizik eta etorkizuneko salgaien trafikoa nola konpondu nahi den eta eragindako udalerriak nola babestuko diren zehaztera. "Zilegi iruditzen zaigu desadostasunak planteatzea, baina Laudioko bizi-kalitatean eragin zuzena izan dezakeen gai bati buruz hitz egiten dugunean, alternatiba zehatzak behar ditugu. Gure proposamena argia da: Hegoaldeko Trenbide Saihesbidea, bai; merkantziak C-3 lineatik atera eta Euskal Y-tik eramatea; eta zarataren eta bibrazioen aurkako neurriak gure udalerrientzat", defendatu du Añibarrok.

EAJ-PNVk gogorarazi du lan-ildo hori bera defendatu duela Euskal Taldeak Kongresuan. Hegoaldeko trenbide-saihesbideari, euskal y-aren merkantziei eta udal mailako arintze-neurriei buruzko legez besteko proposamena irailaren 23an onartu zen.

"Laudiok aldarrikapen honen lehen lerroan egon behar du. Tren-azpiegitura hobeak, tren bidezko salgaien garraio handiagoa eta Europarekiko lotura eraginkorra nahi ditugu, baina hori guztia pertsonak babestuz egin behar da, eta gure herriek egungo eragozpenak biderkatu ditzakeen trafiko-hazkundea jasan ez dezaten. Hori da gure proposamenaren helburua eta hori izan behar da erakunde guztien konpromisoa", bukatu du Ander Añibarrok.